matka


matka
1. Matka dzieciom «o kobiecie, która ma dzieci i poświęca im cały swój czas»: Żony ja szukał i żonę znalazł. Prawdziwą. Gospodyni z niej będzie znamienita i matka dzieciom. H. Auderska, Lato.
2. Matka natura (Matka Natura), matka ziemia (Matka Ziemia) «o przyrodzie, ziemi, która jest ostoją ludzkiego bytu i źródłem wszelkich dóbr»: Ze sobą nie bierzesz niczego. Spędzasz tam pełną dobę, nie jedząc nic lub tylko to, co zaofiaruje Ci Matka Natura. A. A. Chrzanowska, Rytuały. Straszliwie się ci ludzie rozmnażają. Jakby nie chcieli zauważyć, że ta nasza biedna matka ziemia i tak jest już strasznie przeludniona. Dial film 1994.
3. Matka Polka «symbol polskiej kobiety – matki, strażniczki ogniska domowego i patriotki»: Wygląda na to, że Matka Polka ma nowe priorytety – najpierw rodzina i finanse, potem zdrowie, później długo, długo nic i wreszcie przyjemności: kariera, zadbany wygląd, zakochany mężczyzna, więcej czasu dla samej siebie. Cosm 5/2000.
4. żart. Matki boskiej pieniężnej «o dniu wypłaty»
5. Powtarzać coś jak za panią matką (pacierz)
a) «powtarzać coś za kimś wiernie lub bezmyślnie»
b) «wiernie naśladować kogoś»
6. (Taki) jak go matka urodziła, zrodziła «nagi»: Nie ucieknie daleko. Jest nagusieńki, jak go matka urodziła. Z. Nienacki, Samochodzik.
7. pot. Więcej was matka nie miała? «zwrot wyrażający zdziwienie na widok nadspodziewanie dużej liczby osób zebranych w jednym miejscu»
8. Wyssać coś z mlekiem matki
a) «odziedziczyć jakieś cechy, umiejętności po przodkach, po matce»: (...) manipulowanie mężczyznami wyssała z mlekiem matki. CKM 5/2000.
b) «mieć coś wpojone od dziecka»: Wyniesione z młodości, wyssane z mlekiem matki pojęcie o świętym prawie gościnności nakazywało mu bronić przybyszów, choćby kosztem własnego życia. Z. Kossak, Przymierze.
Być komuś ojcem i matką zob. ojciec.
Rodzoną matkę sprzeda (by sprzedał) zob. sprzedać 2.
Sprać, stłuc, zbić itp. kogoś tak, że go rodzona matka nie pozna zob. poznać 2.

Słownik frazeologiczny . 2013.

Look at other dictionaries:

  • matka — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. ż Ib, CMc matkatce; lm D. matkatek {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} kobieta, która urodziła dziecko (w stosunku do tego dziecka) : {{/stl 7}}{{stl 10}}Matka rodzona. Zostać matką. {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Matka — may refer to: Matka Canyon, a canyon in the Republic of Macedonia Matka gambling, a type of gambling originating in Bombay Matki (earthen pot) Matka, Estonia, village in Lüganuse Parish, Ida Viru County, Estonia This disambiguation page lists… …   Wikipedia

  • matka — • matka, matkaaminen, matkanteko, matkustus, matkustaminen • vaellus, kulku, matka, meno, retki, samoilu, taivallus, ulkoiluretki • väli, distanssi, ero, etäisyys, matka, välimatka …   Suomi sanakirja synonyymejä

  • Matka — (français : La Mère) opus 35 est un opéra en dix scènes d Aloïs Hába sur un livret du compositeur. Composé sur la base des micro intervalles de quarts de ton, il est créé en mai 1931 en allemand au Gärtnerplatztheater de Munich sous la… …   Wikipédia en Français

  • matka — ×matkà sf. (4) [K]; Lex178, N žr. matkas: Matok siūlus į mãtką J. Tai drobei suėjo dešimt matkų medvilnės Grk. Iš matkùtės galima padaryti tris mastus apmatų, jei tik plonos gijos Trg …   Dictionary of the Lithuanian Language

  • matka — ż III, CMs. matkatce; lm D. matkatek 1. «kobieta mająca własne dziecko (dzieci) w stosunku do tego dziecka (lub ze względu na nie)» Karmiąca, młoda matka. Rodzona matka. Poczuć się, zostać matką. ∆ Matka chrzestna a) «kobieta przedstawiająca do… …   Słownik języka polskiego

  • mátka — e ž (ȃ) zastar. mati, mamica: matka je med delom nekaj premišljala / matka Slovenija …   Slovar slovenskega knjižnega jezika

  • Matka — Matkaf Mädchen,Frau.BezeichnetimPolnischendieMutter,imRussischendasWeibchen.SoldinbeidenWeltkriegenundnachher …   Wörterbuch der deutschen Umgangssprache

  • matka — मत्क …   Indonesian dictionary

  • matka — mat·ka …   English syllables